Dağıstan'da şehit Osmanlı askerleri için anıt dikildi

Dağıstan’ın bağımsızlığı için mücadele eden 192 Osmanlı askerinin şehit düştüğü yerde Türk Şehitliği anıtı açıldı. 

Dağıstan'ın başkenti Mahaçkale yakınlarında 1918'de şehit düşen Osmanlı askerleri için anıt dikildi. Dağıstan topraklarını kanlarıyla sulayan 192 Osmanlı askerlerinin defnedildiği Tük Şehitliği dualarla açıldı. Kimlikleri tespit edilen 49 şehidin isimleri mezarlarına kazındı. 

İzzet Paşa komutasındaki Osmanlı askerleri, Birinci Dünya Savaşı’nın son günlerinde Kumuk halkını Daşnak ve Rus zulmünden korumak adına amansız bir savaşa girmişti. 1918’de Azerbaycan’ı Rus ve Ermeni işgalinden kurtaran ordu 192 şehit verirken, 15 Eylül 1918’de Bakü’yü alıp sonra Dağıstan’a yönelmişti. Dağıstanlı kardeşleriyle burada da omuz omuza verilen destansı mücadelede önce Derbent sonra Temirhan-Şura ve İncikala’yı düşman işgalinden kurtarmıştı. 

Anadolu’nun muhtelif yerlerinden gelen Osmanlı askerlerinin aziz hatırasına hürmeten yapılan Dağıstan’ın başkenti Mahaçkale yakınlarındaki şehitlik dualarla açıldı. Dağıstan halkının bu isimsiz kahramanlara bir vefa nişanesi olarak dikilen anıtta ise Azerbaycan İlimler Akademisi tarih profesörü Sevinç Aliyeva’nın çabaları sonucu kimlikleri tespit edilen şehitlerin adı yer alıyor. 

Anıtta Türkçe olarak, “I. Dünya Savaşı’nın son günlerinde, 5 Ekim 1918 tarihinde İzzet Paşa komutasındaki Osmanlı askerleri, Dağıstanlı kardeşlerinin yardımına geldi. Derbent’i, 24 Ekim’de Temirhan-Şura şehrini, 7 Kasım’da İncikala’yı düşman işgalinden kurtardılar. Dağıstan kentlerinin kurtuluş mücadelesinde, Anadolu’nun muhtelif yerlerinden gelen Osmanlı askerleri, Dağıstan topraklarını kanlarıyla suladılar. Dağıstanlı gönüllü kardeşleriyle omuz omuza savaştılar. Kumuk halkını, Daşnak ve Rus Kozaklarına karşı müdafaa ederken 192 şehit verdiler. Şimdi burada, ikinci vatanlarında bu toprakların bağrında, isimsiz mezarlarındaki ebedi istirahatgahlarında yatıyorlar. Bu şehitlerden 69 kahraman asker, Tarki Dağı eteklerinde Ağaçavul Mezarlığı’nda gömülüdür. Bu abide, Dağıstan halkının bu isimsiz kahramanlara bir vefa nişanesi olarak dikilmiştir. Ruhları Şad Olsun” satırları yer alıyor. 

Achagul özel mezarlığındaki şehit Türk subay ve askerlerinin listesi: 

1. Abdul 
2. Abdulhal (il/id) 
3. Abdulrahman 
4. Aziz 
5. Aydın 
6. Ali 
7. Amirhan 
8. Ahmed 
9. Balkan 
10. Bahtiyar 
11. Davud 
12. Camil 
13. Ibrahim 
14. Ismayıl 
15. İsmet 
16. Kazim 
17. Kemal 
18. Kaplan 
19. Magomed (Mehmet) 
20. Mahmud 
21. Mehmet 
22. Murad 
23. Musa 
24. Muslim 
25. Mustafa 
26. Nacib 
27. Nacmuttin 
28. Nariman 
29. Nuri 
30. Özden 
31. Orhan 
32. Osman 
33. Ravşan 
34. Sayid 
35. Salih 
36. Selim 
37. Soltan 
38. Suleyman 
39. Taksim 
40. Timur 
41. Turan 
42. Umar 
43. Fuad 
44. Hakan 
45. Hasan 
46. Hüseyn 
47. Şenol 
48. Emin 
49. Enver